Odmiany i rodzaje tańców irlandzkich
W tańcu irlandzkim wyróżnia się dwie formy: tańce solowe i tańce figurowe. Tańce
solowe, które wymagają dużych umiejętności i lat praktyki, prezentowane są dziś
głównie na pokazach i zawodach. Tańce figurowe są prostsze i wystarczy
podstawowa znajomość większości kroków. Nadają się one świetnie do zabawy i
towarzyskich spotkań, więc każdy kto kiedykolwiek brał udział w céilí może je
zatańczyć. Są trzy stopnie podstawowej znajomości tańca - stopień a , B i C.
Faza a to znajomość podstawowych kroków; trzeba przez nią przejść, żeby móc piąć
się dalej. Podobnie z poziomami B do C. - trzeba zaliczyć B, by przejść do C. Po
osiągnięciu ostatniego szczebla, przechodzi się do tzw. grupy "Ponad 21"; ta nie
ma już ograniczeń wiekowych.
Styl, który wypracowuje się w tańcu solowym, wyróżnia się prostotą i wdziękiem.
Ruchy ciała muszą być naturalne, sylwetka wyprostowana; ręce trzymane są wzdłuż
tułowia. Poszczególne kroki trzeba wykonywać bardzo precyzyjnie, aczkolwiek bez
wysiłku. Figury w tańcu grupowym są różne: kwadrat, koło, linia; do tego dołącza
się kilka prostych kroków.
Jest kilka podstawowych tańców: reel, light jig
(lekki jig), heavy jig (ciężki jig), single jig i hornpipe. Wśród nich jest
jeszcze kilka różnych odmian, a każda szkoła tańca ma dodatkowo swój własny styl
ich wykonywania.
Heavy jig tańczy się w agresywny sposób, w ciężkich butach, które wydają
stukot. Jest to taniec, który jako jedyny powszechny jest we wszystkich
szkołach. Jest to tradycyjny układ setowy, w którym bierze udział 8 osób.
Pochodzenie nazwy "jig" nie jest dokładnie wyjaśnione; większość współczesnych
pisarzy twierdzi, że termin pochodzi z Włoch. w XVIII wieku był tam rzeczywiście
popularny pewien typ muzyki nazywanej Giga i większość ekspertów twierdzi, że
termin jig został utworzony od nazwy tego tańca rozpowszechnionego przez dwóch
wielkich włoskich muzyków:
Corelli'ego i Geminani'ego. Jednakże
melodie znane jako irlandzkie jig'i publikowano już w Playford's Dancing Master,
które były wydawane od 1650 do 1700 r., czyli wiele lat wcześniej zanim na świat
przyszli Corelli i Geminani.
Podstawy muzyczne, określające tempo tańca,
podane są zwykle na początku utworu. Np. jig jest na 6/8; pierwsza cyfra to
ilość uderzeń na takt, druga jest podstawą wyliczania tego taktu. To właśnie
tempo muzyczne ściśle określa szybkość uderzeń: Reel - 4/4; Jig - 6/8; Slip Jig
- 9/8; Single Jig - 6/8; Hornpipe - 2/4 lub 4./4.
Lighter jig jest tańcem szybszym niż jig, slip jig czy heavy jig. Jednym z
najbardziej popularnych jest double jig. Rozpoczyna się od podnoszonych kroków,
jednych z podstawowych. Prawa noga podnoszona jest do góry na wysokość około 12
cali nad podłogę; następnie jest podskok na lewej, podczas gdy prawa opuszczana
jest do "tapnięcia" podłogi; wtedy obie nogi - jedną po drugiej opuszcza się i
dotyka podłogi. Ruch ten wykonuje się trzy razy na jeden takt.
Ruchy rąk w
tańcu irlandzkim są niebotycznie ograniczone; chociaż dawniej, szczególnie na
początku XIX wieku, odgrywały kluczową rolę. Po tym okresie usunięto wszakże
najdrobniejsze nawet gesty z jig'a, jak również z hornpipe'a. Współcześnie ręce
opuszczone są nieruchomo wzdłuż tułowia.
Jig był przede wszystkim tańcem
żeglarzy, ponieważ naśladował kołysanie się statku. Dzisiaj jedyną rzeczą
przypominającą to pochodzenie jest tzw. kołyska ("kamień" ;) -rock.
